Wróć do bloga
20.4.2021

Czy dorośli mogą nauczyć się języka obcego?

W wielu poradnikach językowych czytamy, że największe szanse językowego sukcesu należą do  dzieci, podczas gdy dorośli nigdy nie osiągną tak dobrych efektów. Czy to jednak oznacza, że jeśli zaczynamy naukę nowego języka jako osoby dorosłe to nie mamy co liczyć na osiągnięcie wysokiego poziomu zaawansowania?   


Aby nie opierać się jedynie na powielanych opiniach, przyjrzyjmy się andragogice, dziedzinie, która bada procesy nauki u osób dorosłych. W świecie nauki przeprowadzanych jest całkiem sporo badań, które mają na celu zbadać, jak języków obcych uczą się osoby dorosłe oraz jak możemy porównać ich rezultaty z osobami, które języka uczą się od dziecka. Jedno z obszernych badań, z którym polecamy się zapoznać, jest “A Critical Period for Second Language Acquisition”, na którego wynikach chcemy oprzeć dane zawarte w tym artykule. 

Zaskakującym, a zarazem obiecującym jest, że we wspomnianym badaniu wyraźnie widać, że tysiące osób dorosłych (w badaniu brano pod uwagę osoby, które naukę języka obcego rozpoczęły po ukończeniu 20. roku życia) osiągnęło zdolność językową na poziomie native speakera. I choć naukowcy podkreślają, że wczesne rozpoczęcie nauki daje uczącemu się statystyczną przewagę, to warto przyjrzeć się powodom takiego stanu.

„Mózg pozostaje wystarczająco elastyczny, aby uczyć się nowych języków w wieku dorosłym, nawet jeśli wypracowanie akcentu może okazać się nieco trudniejsze z wiekiem” - komentuje badania Kshipra Gurunandan, neurobiolog poznawcza (Basque Center on Cognition, Brain and Language). 

Pamiętajmy, że na naukę i postępy osoby dorosłej wpływ ma cała gama aspektów społecznych, które wyraźnie odnotowuje wspomniane badanie. Dziecko, które zaczyna naukę w wieku 5-6 lat ma zdecydowanie więcej okazji do nauki języka, choć oczywiście rzadko kiedy siada ono z książką i powtarza słówka z przeczytanego tekstu. Osoba dorosła natomiast znajduje się często w sytuacji łączenia nauki języka z pracą, studiami, obowiązkami domowymi czy rodzicielstwem, co nie uniemożliwia, ale znacząco ogranicza okazje do ciągłej nauki. Tak więc, młoda osoba w klasie dwujęzycznej lub na kursie językowym, połączonym z zajęciami językowymi w szkole jest zdecydowanie bardziej eksponowany na naukę języka obcego niż osoba dorosła, która czas ten musi skrupulatnie wygospodarować.


Przyjrzyjmy się istotnym zaletom nauki osób dorosłych. 

Kursant dorosły to osoba, która zapisuje się na kurs zdecydowanie bardziej zmotywowana i ukierunkowana na cel. Aspekt ten niesamowicie pomaga i warto wykorzystać go w procesie nauki, dobierając odpowiednie środki do jego realizacji. W tym wieku nie mamy także kłopotu ze zmuszeniem do nauki przez rodzica czy rodzimą szkołę (testami, kłopotami w bieżącej nauce), pojawiają się jedynie naciski z zewnątrz w formie zbliżającej się prezentacji czy potencjalnego awansu. Pomagają one jednak ukierunkować się na wspomniany już cel, ponieważ analiza potrzeb jest w stanie wskazać lektorowi, które obszary języka wymagają największego skupienia.

Zajęcia językowe osoby dorosłej są również o tyle łatwiejsze w praktyce, że możemy od kursanta oczekiwać samodzielności - zarówno w najbardziej organizacyjnych względach, jak i w organizowaniu własnego czasu tak, aby zrealizować stawiane w trakcie kursu wymagania. I może zabrzmieć to dziwnie, ale dorośli częściej rozumieją sens zadań domowych czy powtórek niż młodsi uczniowie, a często nawet i tego oczekują! 

Samoświadomość to kolejna z zalet nauki osoby dorosłej - znacznie łatwiej pracować nam nad określonymi zagadnieniami i celami, kiedy wiemy, jakie są nasze ograniczenia i co sprawia nam trudność. Zdecydowanie trudniej oczekiwać obszernej refleksji od dziecka czy nawet nastolatka, podczas gdy niektórzy dorośli dzielą się takimi informacjami z wielką chęcią.


Zadajmy sobie więc pytanie: jak uczyć się języka efektywnie? 

Motywacja kluczem do sukcesu

Wyniki badań nad nauką osób dorosłych mówią jasno: jako dorosłemu, jest ci o wiele trudniej stworzyć sobie odpowiednią przestrzeń do nauki, poświęcić się językom. Zadbaj zatem o solidną podbudowę psychologiczną, która sprawi, że drobne niedogodności (nawał pracy czy kłopoty rodzinne) nie przerwą na stałe twojego procesu nauki. Pomóc w tym może sformułowaniu oczekiwań i celów, które w Nieobce nazywamy “Analizą potrzeb”. Zadaj sobie pytania:

Mając przed oczami klarowny cel, łatwiej będzie ocenić nasze postępy i wytrwać w procesie nauki. 


Stwórz plan własnej nauki

O tworzeniu planu nauki mówi się niesamowicie dużo - i my również poświęcimy jeszcze temu tematowi odpowiednio uwagi. Rozpisanie planu, który odpowiada zakładanym celom, pomoże osobie dorosłej oszacować zasoby potrzebne do nauki i umieścić je w określonym rozkładzie czasu. Pamiętaj, że nauka to nie tylko spotkania z lektorem, ale także cała twoja aktywność i praca indywidualna. Niezłym pomysłem jest spisania wszystkich tych zadań w jednym miejscu, aby móc później zweryfikować ich realizację, a także zdać sobie sprawę, ile udało nam się osiągnąć. Nawet godzina przeznaczona na czytanie gazety czy oglądanie YouTube - liczy się. 


Atmosfera ma znaczenie!

Osoby dorosłe, w porównaniu z dziećmi czy młodzieżą szkolną, uczę się języków obcych z własnej woli, warto więc zadbać o komfort nauki, która powinna być rozwijająca, ale także sprawiać nam przyjemność. Tyczy się to zarówno aspektów fizycznych (wygodny fotel, smaczna kawa, koc i przyjemny kąt - zalety kursów zdalnych!), ale także emocji, takich jak dobra relacja z lektorem, jego wsparcie i obustronne zaufanie. Zadbaj o to, aby dobrać sobie najlepiej pasującego ci lektora oraz przygotować sobie wygodne miejsce nauki - to zdaje egzamin! 


Komunikuj - nie ukrywaj!

Zdarzają się takie sytuacje, w których klienci czują, że coś nie odpowiada im w kursie, jednak zachowują te informacje dla siebie. Czasem jest to niewielki aspekt, czasem osoba lektora - nasze doświadczenie pokazuje jednak, że zarówno duże jak i niewielkie sprawy potrafią zrujnować dobry kurs językowy i sprawić, że dobra atmosfera zniknie. Komunikuj swoje potrzeby lektorowi, a jeśli nie chcesz wchodzić w tak bezpośredni feedback, zgłoś to szkole językowej. Dasz sobie tym samym możliwość kontynuację kursu językowego, który Ci odpowiada. 


Otocz się językiem, do wszystkiego masz dostęp

Jako osoba dorosła, nie masz żadnych barier w dostępie do materiałów i treści. Możesz swobodnie oglądać wszystkie programy telewizyjne, kanały YouTube, możesz legalnie zarejestrować się w social mediach i nawiązywać relacje online, możesz zakupić sobie zagraniczną literaturę, a nawet zdecydować się na zagraniczny wyjazd. Wszystko jest w Twoich rękach, pamiętaj, że każde otwarcie się na język niesamowicie procentuje! 

Karolina Wilk-Tryjanowska - założycielka Nieobce, pasjonatka języków i lektorka. Na co dzień dba o jakość kursów i ich perfekcyjne dopasowanie do potrzeb Klientów. Po godzinach aktywna w świecie przedsiębiorczości, technologii i startupów.


--

Źródła: 

Sprawdź nasze ostatnie posty!